Wikipedia for finance
Wiki4f ra đời với mục đích cung cấp thông tin, kiến thức cần thiết về tài chính ứng dụng trong thực tế đời sống. Hy vọng đây là nơi cung cấp thông tin tham khảo bổ ích cho mọi người.

Bẫy mua hàng trả góp và cách tính lãi suất thực

bẫy mua hàng trả góp

Có khi nào bạn thích một chiếc Iphone mới tuy nhiên giá của nó khá chát và bạn chưa đủ tiền để rước em nó về không? Sau khi bạn lượn một vòng các website bán điện thoại thì bạn thấy đa phần các cửa hàng đều có chương trình trả góp với lãi suất 0% rất là hấp dẫn. Bạn click vào xem thông tin trả góp thì mới vỡ lẽ mức 0% cho dòng Iphone bạn chọn chỉ áp dụng với kỳ hạn 6 tháng. Nhưng với kỳ hạn 6 tháng thì số tiền trả góp hàng tháng vẫn khá lớn trong khi đó các kỳ hạn khác chênh lệch giữa tổng tiền trả và giá mua ngay là khoảng 17% đến 22% và được trả dần dần hàng tháng với số tiền bạn có thể dành dụm được. Khá hợp lý phải không nào.Nếu bạn nào muốn biết tại sao các cty tài chính hay ngân hàng lại cho bạn trả góp với lãi suất 0% thì đón xem các bài sau của mình nhé.

Dưới đây là ví dụ với chiếc Iphone 7 plus 32GB trả góp 12 tháng tại thegioididong.com

mua hàng trả góp

Bạn lưu ý thêm thông tin mà website công bố chỉ là tham khảo nhé, thực tế có thể còn thay đổi do tuỳ vào cty đánh giá mức độ rủi ro khi cho bạn vay như thế nào nữa

Bạn bỏ qua cái lãi suất thực/thẳng người ta công bố đi, mình cũng không hiểu họ tính như thế nào mà ra lãi suất như vậy.

Để đơn giản nhất mình sẽ tính theo thực tế mà đa số mọi người sẽ tính là:Lãi suất sẽ bằng số tiền chênh lệch/số tiền phải trả thẳng

Tại HomeCredit lãi suất sẽ bằng 17,8%/năm tương đương 1,48%/tháng
Tại FECredit sẽ là 22,8%/năm tương đương 1,9%/tháng

Tuy nhiên đối với các bạn không học kinh tế thì sẽ không biết rằng Tiền có tính thời gian hoặc nếu biết thì sẽ không rõ ràng lắm như thế nào. Cụ thể hơn đó là “tiền của hôm nay” luôn có giá hơn “tiền của tương lai”. Tại sao lại vậy mình ví dụ nhé.

Giả sử bạn cho bạn A mượn 100 triệu, một năm sau bạn A trả lại cho bạn 100 triệu. Lúc này 100 triệu là như nhau, bạn sẽ không nhận được giá trị thời gian của tiên tệ. Tuy nhiên cũng với 100 triệu ấy bạn gửi ngân hàng với lãi suất 10%/năm, sau một năm bạn nhận lại 110 triệu từ ngân hàng. 10 triệu tăng thêm đó chính là giá trị thời gian của tiền. Vì vậy giá trị của tiền sẽ khác nhau tại hai thời điểm khác nhau.

Vậy những yếu tố nào làm tiền có giá trị thời gian? Đó là:

  • Chi phí cơ hội
  • Tính lạm phát
  • Tính rủi ro

Quay trở lại cách tính lãi suất trả góp điện thoại ở trên, như mình đã giải thích ở trên thì tiền có tính thời gian nên giá trị của tiền ở thời điểm bạn hoàn tất thanh toán sẽ khác với giá trị của tiền tại thời điểm hiện tại. Do đó bạn lấy hai số tiền ấy chia nhau là không đúng. Xét về bản chất toán học thì điều đó đúng nhưng nếu xét về kinh tế học thì nó lại sai.Vậy để tính đúng thì bạn phải quy hai giá trị ấy về cùng một thời điểm là hiện tại.

Để tính giả trị hiện tại của tiền bạn sử dụng công thức sau: 

PV = FV/(1+i)^n

Trong đó:

  • PV là giá trị hiện tại
  • FV là giá trị tương lai
  • i là lãi suất
  • n là số tháng tính từ thời điểm trả đến hiện tại

( Phần tính toán này sẽ tương đối khó hiểu nếu bạn không giỏi toán hoặc ko học chuyên ngành kinh tế, do đó bạn có thể đọc lướt qua và sử dụng file excel tại đây mình đã cài đặt sẵn nhé)

Ta giả sử i= 1,48% là lãi suất mà bạn tính ra ở HomeCredit trên để kiểm tra lại lãi suất này có đúng không nhé. Nếu đúng thì tổng dòng tiền quy về hiện tại của các kỳ góp phải bằng với số tiền chúng ta vay. Từ công thức trên ta có kết quả sau:

PV tháng thứ 1 (PV1) = 1.036.000/(1+1,48%)^1= 1.020.865

PV2= 1.036.000/(1+1,48%)^2= 1.005.950

Các bạn làm tương tự thì sẽ được kết quả như bảng sau:

giá trị hiện tại PV

Vậy nếu áp dụng lãi suất 1,48% mà công ty công bố thì giá trị dòng tiền của các khoản trả góp của bạn tại thời điểm hiện tại là 11.312.428 cao hơn tới 1.369.429 so với khoản tiền còn lại mà bạn vay đúng không. Từ đây ta có thể chứng minh lãi suất 1,48% (hay còn gọi là lãi suất danh nghĩa) là không chính xác.

Vậy để tính lãi suất thực của khoản trả góp này như thế nào. Bạn sử dụng công thức tính tỷ lệ hoàn vốn nội bộ (IRR). Bạn muốn hiểu hơn về tỷ lệ hoàn vốn nội bộ và công thức tính thì tìm hiểu ở đây nhé. May mắn là excel có hỗ trợ chúng ta tính IRR một cách nhanh nhất nên mình sẽ không hướng dẫn bạn cách tính thủ công nhé. Các bạn có thể sử dụng file excel của mình tại đây để áp dụng.

tỷ lệ hoàn vốn nội bộ

Dòng tiền ra là số tiền bạn nhận được, ở trường hợp trả góp này là chiếc điện thoại bạn trả góp. Dòng tiền tiền ra là số tiền bạn phải trả góp hàng tháng.

Khi đưa vào excel để tính toán ta có IRR của khoản trả góp điện thoại trên là 3,62%/tháng tương ứng 43,4%/năm. Khá là cao đúng không nào, đó là chưa tính đến các khoản phạt nếu bạn trả không đúng hạn theo hợp đồng đó. Nếu so với lãi suất khi vay ngân hàng chỉ từ 10-12%/năm thì khi trả góp chúng ta phải trả với lãi suất cực kỳ cao.

Để kiểm tra lại lãi suất này có đúng không bạn áp dụng lại bằng cách tính PV mình đã hướng dẫn ở trên với lãi suất là 3,62%. Khi đó bạn có tổng PV của các kỳ trả góp là: 9.943.000 bằng với số tiền còn lại bạn vay. Vậy lãi suất này là chính xác. Cao hơn con số “lãi suất thực/phẳng” mà cty công bố đúng ko.

Bạn có thể sử dụng công thức IRR với các trường hợp khác như đi vay ngân hàng, vay tín chấp, kể cả khi bạn vay tín dụng đen để xác định lãi suất thực mà các bạn phải trả là bao nhiêu. Hay bạn dùng để tính lãi suất thực của dòng tiền đầu tư và so sánh với các phương án đầu tư khác. Nếu bạn nào có chơi hụi thì bạn cũng có thể dùng để tính lãi suất thực mà bạn sẽ nhận được

Tuy nhiên đó là lý thuyết kinh tế, mình đưa ra cách tính lãi suất thực để bạn biết được các cty tài chính đang mập mờ về lãi suất như thế nào, nhưng trong thực tế các khoản trả góp với số tiền nhỏ thì số tiền bạn phải trả sẽ không lớn và được chia nhỏ để trả dần dần thì về lợi ích bạn vẫn đạt được nhiều hơn đúng không nào. Bạn có thể sở hữu được chiếc điên thoại mình mong muốn với số tiền được chia nhỏ hàng tháng thì áp lực trả nợ của bạn ít đi nhiều.

Tuy nhiên với bạn nào có ý định vay số tiền lớn kinh doanh hay để đầu tư hiệu quả thì bạn rất cần sử dụng kiến thức này để so sánh hiệu quả khoản đầu tư của bạn so với số tiền bạn vay ngân hàng và với các cơ hội đầu tư khác nhé.

Vậy sau bài này các bạn đã có thể biết được các cty tài chính sử dụng lãi suất danh nghĩa để lập lờ với người đi vay như thế nào. Do đó đừng tin những gì người ta nói bạn nhé. Bạn hãy kiểm tra lại thực tế và xem xét các yếu tố về lợi ích mình có thể nhận được để quyết định có nên trả góp hay không.

Cám ơn các bạn đã đọc hết bài này. Hẹn các bạn ở các bài sau nhé.

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *